(Wielki wodospad jeziora), szerokości 670 m, 40 m wysoki, oraz Harsprängct (zajęczy skok), który tworzy łańcuch wodospadów długości 3 km., łącznej wysokości 74 m. Z jezior górskich jez. Torneträsk, 317 km.*, jest jednym z najpiękniejszych i najbardziej znanych. Prócz tego góry mieszczą na sobie około 200 lodowców.

Z pomiędzy rzek Szwecji północnej rzeka Tomeo-Muonioälv ma 570 km. długości, Luleaälv, tworząca wielki wodospad, wyżej wspomniany, ma 450 km., wspaniała Angcrmanälv rów¬nież 450, a Dalälv, najbardziej południowa z pomiędzy rzek Szwecji północnej — 520 km. długości.

Szwecja środkowa otrzymała swoją postać przez wspomniane już dyslokacje skorupy ziemi oraz przez osady morza, które po epoce lodowej pokrywało te części kraju. Ponad równiny powstałe z osadów morskich, wznoszą się liczne zalesione szczyty skały pierwotnej wysokości —100 m; poszczególne szczyty sięgają nawet do 300 m wysokości. Większe lub mniejsze obszary, jak to już wspomnieliśmy, opadły wskutek uskoków poniżej ogólnego poziomu i tworzą liczne kotliny wypełnione jeziorami. Trzy największe jeziora są: Vänern 5.546 km.*, Vättern 1.899 km.1 i Mälarcn—1.140 km.2. Vänern jest poza Rosją największym jeziorem Europy; ma odpływ do Kattegatu przez rz. Gölaäl-v, a najważnieiszym jego dopływem jest Klarälv; te dwie rzeki mają łącznic 720 km. długości.

Południowa część Szwecji z wyjątkiem krańca południowego określa się jako wyżyna, która tworzy przedłużenie wyżyny północnej, przerwane niziną środkowo-szwedzką.

Kraniec południowy, obejmujący południową część Skanji (Skäne), należy, jak wspomnieliśmy, przeważnie do formacji kredowej i tym różni się od pozostałych części kraju.

Brzegi Szwecji są bardzo urozmaicone. Najczęściej pokrajane są niewielkimi zatokami, wrzynającymi się w ląd mniej lub więcej głęboko, morze zaś usiane jest licznymi wyspami i wysepkami, tworzącymi charakterystyczne Schären (szkiery). Najsłynniejsze z nich są szkiery Sztokholmu i Bohuslänu (na północ Göteborga); wykazują one jednak wielkie różnice pod względem formacji oraz roślinności. W innych znów miejscach wybrzeże jest jednostajne i posiada piaszczystą plażę, jak np. na krańcu południowym Skanji a częściowo i na brzegu zachodnim. Swoiste ukształtowanie wybrzeża wykazuje północno- zachodni kraniec Skanji pomiędzy öresundem i Kattegatem, gdzie wrzyna się w stromy, kamienisty półwysep Kullen.

Wyspy Szwecji, podobnie jak jej jeziora, są niezliczone. Zupełnie oddzielnie leżą na Bałtyku dwie największe wyspy: Gotland — 2.960 km.8 i Oland — I-34J km.*. Złożone są z jednostajnych skał wapiennych stosunkowo wysokich.

Słońce polarne i światło słoneczne w lecie. 1. Liczba dni ze słońcem polarnym. 2. Liczba godzin, w ciągu których słońce 22 czerwca t. j. w dniu przesilenia letniego znajduje się pod horyzontem. 3. Długość nocy (p. również ryc. 2). Słońce polarne widzialne jest na Abisko od 28-go maja do 18-go lipca włącznie, z gór sąsiednich widzialne jest jeszcze dłużej. Załamywanie promieni słonecznych przedłuża czas oświetlenia słonecznego w porze letniej.

Oto są rysy ogólne charakteru powierzchni Szwecji. Widzimy z tego, że przyroda kraju różni się istotnie od przyrody innych krajów europejskich, ale nie ujawnia nam to jeszcze, na czym mianowicie polega czar pociągający różnych części tej krainy. Tu główne znaczenie ma nie tylko zewnętrzny charakter krajobrazu, lecz również wspaniałość jego zabarwienia, symfonia barw północnych podczas dni i jasnych nocy w lecie i piękno bieli w porze zimowej. W następnym rozdziale przedstawione będą bliżej najwybitniejsze scenerie przyrody, a przede wszystkim dane będą pewne informacji wiecznym czarze jasnych nocy i słońca polarnego.